Doorgaan naar hoofdcontent

Vitamine A retinol betacaroteen

Wat is vitamine A en wat doet het?
Vitamine A is een in vet oplosbare vitamine die van nature in veel voedingsmiddelen voorkomt. Vitamine A is belangrijk voor het gezichtsvermogen, het immuunsysteem en de voortplanting. Vitamine A ondersteunt ook het hart, de longen, de nieren en andere organen.

Er zijn 2 verschillende soorten vitamine A:
  • Voorgevormde vitamine A (retinol): komt voor in vlees (niet in rood vlees), organen, gevogelte, vis en zuivelproducten.
  • Provitamine A (betacaroteen): is te vinden in fruit, groenten en andere plantaardige producten.
Hoeveel vitamine A heb ik nodig?
De hoeveelheid vitamine A die u nodig hebt, is afhankelijk van uw leeftijd en reproductiestatus.
  • Aanbevolen innames van vitamine A voor personen van 14 jaar en ouder variëren van 700 tot 900 microgram (mcg) retinol-activiteits-equivalenten (RAE) per dag.
  • Aanbevolen innames voor vrouwen die borstvoeding geven tussen 1200 en 1300 RAE.
  • Lagere waarden worden aanbevolen voor baby's en kinderen jonger dan 14 jaar.
Het vitamine A-gehalte op etiketten van voedingsmiddelen en voedingssupplementen wordt echter vermeld in internationale eenheden (IE) of international units (IU), niet in mcg RAE.


Welke voedingsmiddelen leveren de meeste vitamine A?
  • Rundlever en ander orgaanvlees.
  • Sommige soorten vis, zoals zalm.
  • Groene bladgroenten en andere groene, oranje en gele groenten, zoals broccoli en wortels.
  • Fruit, waaronder meloen, abrikozen en mango's.
  • Zuivelproducten.
  • Ontbijtgranen.
Neem ik genoeg vitamine A op via de voeding?
Vitamine A-tekort is zeldzaam.

Wat gebeurt er bij vitamine A tekort?
Het meest voorkomende symptoom van vitamine A-tekort bij jonge kinderen en zwangere vrouwen is een oogaandoening die xerophthalmia wordt genoemd. Xerophthalmia is het onvermogen om te zien bij weinig licht en het kan leiden tot blindheid als het niet wordt behandeld.

Wat doet vitamine A voor onze gezondheid?
  • Leeftijd gerelateerde maculaire degeneratie: naarmate mensen ouder worden, vermindert ook ons gezichtsvermogen. Een supplement met antioxidanten, zink en koper met of zonder betacaroteen is veelbelovend gebleken om het verlies van het gezichtsvermogen te vertragen.
  • Mazelen: wanneer kinderen met vitamine A-tekort mazelen krijgen, is de ziekte meestal ernstiger. Bij deze kinderen kan het nemen van supplementen met vitamine A de koorts en diarree veroorzaakt door mazelen verkorten. Deze supplementen kunnen ook het risico op overlijden verminderen bij kinderen met mazelen die in ontwikkelingslanden leven waar vitamine A-tekort veel voorkomt.
Kan vitamine A schadelijk zijn?
  • Innemen van hoge doses voorgevormde vitamine A (retinol) kan duizeligheid, misselijkheid, hoofdpijn, bewustloosheid en zelfs de dood veroorzaken. Hoge innames van voorgevormde vitamine A bij zwangere vrouwen kunnen ook geboorteafwijkingen veroorzaken. Vrouwen die mogelijk zwanger zijn, mogen geen hoge doses vitamine A-supplementen nemen.
  • Het consumeren van grote hoeveelheden betacaroteen of andere vormen van provitamine A kan de huid geeloranje maken, maar deze toestand is ongevaarlijk. Hoge innames van betacaroteen veroorzaken geen geboorteafwijkingen of andere ernstige bijwerkingen
De bovengrenzen voor voorgevormde vitamine A in IE worden hieronder vermeld. Deze niveaus zijn niet van toepassing op mensen die vitamine A om medische redenen gebruiken. Bovengrenzen voor betacaroteen en andere vormen van provitamine A zijn niet vastgesteld:
  • Geboorte tot 12 maanden 2000 IE
  • Kinderen 1-3 jaar 2000 IE
  • Kinderen van 4-8 jaar 3000 IE
  • Kinderen van 9-13 jaar 5667 IE
  • Tieners 14-18 jaar 9333 IE
  • Volwassenen 19 jaar en ouder 10.000 IE
Interacties met vitamine A:
Ja, vitamine A-supplementen kunnen interageren of interfereren met medicijnen die u neemt:
  • Orlistat (Alli®, Xenical®) een afslankmedicijn: kan de opname van vitamine A verminderen.
  • Verschillende synthetische vormen van vitamine A worden gebruikt in receptgeneesmiddelen. Voorbeelden zijn de psoriasisbehandeling acitretine (Soriatane®) en bexaroteen (Targretin®), gebruikt om de huideffecten van T-cellymfoom te behandelen. Het gebruik van deze geneesmiddelen in combinatie met een vitamine A-supplement kan gevaarlijk hoge niveaus van vitamine A in het bloed veroorzaken.
Betacarotenoïden