Darmbacteriën beïnvloeden de hersenen

Darmen beïnvloeden onze emoties en stemming, depressie en angst gaan dan ook niet zelden gepaard met een aandoening aan de darmen. De darmen praten lettelijk tegen de hersenen door gebruik te maken van cytokinen, hormonen en neurotransmitters via de hersen-darm as (darm-hersenen connectie). Wanneer de communicatie tussen darm en hersenen gebrekkig verloopt, kan dit leiden tot ziekten. Darmbacteriën spelen hierbij een cruciale rol.

De menselijke darmen worden bewoond door meer dan 100 triljoen microben en dat is meer dan in de lichaamscellen. Het genetisch materiaal dat de microben bevatten, is 150 keer groter dan het overige erfelijke materiaal. De meeste experts zijn het er over eens, dat we meer dan 1000 verschillende soorten in onze darmen hebben. Wat betreft strengen, bezitten we er meer dan 7000. In onze darmen leven dus hele bevolkingsgroepen van allerlei nationaleiten. Door blootstelling aan stress, chemicaliën, antibiotica en giffen, vermindert de diversiteit van het microbioom. Hoe minder divers het microbioom is, des te gevoeliger we zijn voor ziekten en aandoeningen.

Enkele mechanismen waardoor de darmbacteriën brein en emoties beïnvloeden

  • Activatie immuunsysteem: darmbacteriën activeren het immuunsysteem en zorgen voor een toename van schadelijke ontstekingsbevorderende cytokinen. Veel studies laten de link tussen de toename van bepaalde cytokinen en depressie zien.
  • Tiende hersenzenuw: Dit is de belangrijkste zenuw van het parasympatische systeem dat de vlucht-vecht response kalmeert. De tiende hersenzenuw heet ook wel de nervus vagus.  Activatie van deze hersenzenuw en de vrijzetting van acetyl-choline hebben een kalmerend en ontstekingsremmend effect op het lichaam. Veel effecten van de darmbacteriën op hersenen en lichaam blijken af te hangen van deze activatie.
  • Stofwisseling van tryptofaan: tryptofaan is een heel belangrijk aminozuur en het materiaal dat het lichaam gebruikt om serotonine aan te maken (de ‘geluks’neurotransmitter). Een specifieke route – de kynurinine route-  regelt de stofwisseling van tryptofaan en zorgt voor de opslag van 95% van al het tryptofaan. Wanneer er microbiële infecties zijn, zoals door gist,  bacteriën of parasieten, kan deze route geactiveerd worden en de voorraad tryptofaan plunderen. Dit leidt tot vermindering van serotonine en kan depressie en slapeloosheid tot gevolg hebben.
  • Microbiële metabolieten: darmbacteriën helpen bij de productie van galzuren en korte vetzuur-kettingen, die essentiëel zijn voor zowel de lichamelijke als de mentale gezondheid.
  • Neurometabolieten: raar maar waar, bacteriën hebben de kundigheid om veel neurotransmitters en metabolieten te produceren die directe invloed op hersenen en gedachten uitoefenen. Studies tonen dat microben zelfs invloed hebben op je lekkere trek, eetgedrag en zelfs voedingkeuze.
  • Bacteriële celwand-suikers: misschien wel het meest fascinerende van allemaal. De wanden van bacteriën bevatten suikermoleculen die via rechtstreekse verbinding met immuunsysteem en hormoonsysteem, deze systemen in actie zetten. Dit mechanisme is verantwoordelijk voor de gezonde effecten van probiotica op darmen en hersenen.