NAC (N-Acetyl-L-Cysteïne)

NAC (N-Acetyl-L-Cysteïne) is de geacetyleerde vorm van L-cysteïne, een zwavelhoudend aminozuur dat het lichaam zelf kan maken uit het aminozuur L-methionine, maar waarvan de synthese onder bepaalde omstandigheden onvoldoende is om in de behoefte te voorzien. Vandaar dat NAC wordt beschouwd als conditioneel essentieel aminozuur. Suppletie met NAC heeft als voordeel boven L-cysteïne dat het beter wordt verdragen, een hogere biologische beschikbaarheid heeft en minder gevoelig is voor oxidatie.
Ondersteunende werking van NAC bij de volgende aandoeningen:
  • NAC wordt meestal gebruikt in doseringen tussen 200 en 1200 mg per dag, in meerdere doses, verspreid over de dag. Mensen die bloot staan aan grote hoeveelheden oxidanten en gifstoffen, zoals rokers, wordt aangeraden tegen de 1200 mg per dag te nemen. Bij ernstige ziekten als AIDS worden hogere doseringen gebruikt, meestal rond de 2000 mg per dag.
Synergisme (versterkt de werking van NAC):
  • Om optimaal te kunnen werken heeft NAC synergisten nodig, die in een goede multi kunnen worden gevonden. Met name alfa-liponzuurL-glutaminevitamine C en vitamine E spelen een belangrijke rol bij de regeneratie van glutathion (vitamine C zet geoxideerd glutathion weer terug in de gereduceerde vorm, vitamine E doet hetzelfde bij vitamine C). Een goed antioxidantencomplex, alfa-liponzuur of L-Glutamine is dus zeker een goede synergistische ondersteuning. Daarnaast wordt een basissuppletie van een goed multipreparaat aanbevolen.
Waarschuwing:
  • In de aangegeven dosering zijn van NAC geen contra-indicaties bekend.
  • Voor zover bekend veroorzaakt NAC in de aangegeven dosering geen bijwerkingen. Hoge doses NAC (zoals die bij paracetamolvergiftiging worden toegepast), die op een lege maag zijn ingenomen, kunnen soms lichte misselijkheid en/of maagirritaties veroorzaken. Het innemen van NAC met een licht verteerbare snack zonder eiwit (bv. fruit) lost het probleem vaak op.
  • Diverse medicijnen, toxinen en ook alcohol kunnen de glutathionspiegels verlagen en zo de behoefte aan NAC verhogen. Ook andere interacties met reguliere of natuurgeneesmiddelen zijn mogelijk. Raadpleeg hiervoor een deskundige.
Indicaties:
  • Ontgiften, ontwenningskuur zoals bij alcoholisme.
  • Lichamelijke belasting van zware metalen.
  • Leverstoornissen, levercirrose, NAC ondersteunt de reinigende werking van de lever.
  • Hart- en vaatziekten, heeft een gunstige werking op hart en bloedvaten.
  • Is goed voor de cholesterolspiegel (helpt bij het verlagen van de LDL-cholesterolspiegel en het verhogen van de HDL-cholesterolspiegel), helpt bij de verlaging van de homocysteïnespiegel.
  • Bescherming tegen schade door reperfusie (herstel van de bloedstroom naar weefsels in het lichaam wanneer de bloedstroom eerst vermindert of zelfs afwezig was).
  • Bevordert het natuurlijke immuunsysteem, bij een gebrekkige afweersysteem.
  • Ontstekingen.
  • Luchtwegaandoeningen, is goed voor de (slijmvliezen van) luchtwegen en longen en helpt om vrijer te kunnen ademen. Slijmvorming bij bronchitis, cystische fibrose (taaislijmziekte), astma, sinusitis en pneumonie (longaandoening).
  • Helpt bij bijwerkingen van narcose.
  • Anti-aging, NAC is een krachtige antioxidant en beschermt tegen vrije radicalen en daarmee samenhangende verouderingsprocessen, is precursor van de belangrijke antioxidant glutahion.
Meer info:
  • NAC is een verbinding van het zwavelhoudende aminozuur L-cysteïne, dat, veel meer dan L-cysteïne zelf een zeer goede precursor is voor de synthese van intracellulair glutathion.
  • Glutathion is een antioxidant dat in alle lichaamscellen wordt aangetroffen. Het is het belangrijkste afweermechanisme van de cel tegen oxidatieve stress. Het speelt een rol in de energiestofwisseling, celdeling en een groot aantal andere functies en is daarom essentieel voor het voortbestaan van de cel. Glutathion is een tripeptide dat uit drie aminozuren bestaat: L-cysteïne, L-glutaminezuur en L-glycine. Meestal is L-cysteïne het limiterende aminozuur, daarom wordt het nemen van NAC door veel onderzoekers aanbevolen om de glutathionproductie te stimuleren. De glutathionniveaus in de cel nemen gemiddeld 30-35% af naarmate de leeftijd vordert, en ook bij een aantal ziekten worden sterk verlaagde glutathionspiegels waargenomen (o.a. HIV-infectie en hartaandoeningen).
  • NAC wordt eerst omgezet in L-cysteïne voordat het gebruikt wordt voor de productie van glutathion. Het ligt dus voor de hand te veronderstellen dat het beter is om L-cysteïne te nemen dan NAC om de glutathionproductie te verhogen. Toch blijkt NAC een veel betere bron te zijn. L-cysteïne verliest naar schatting 85% van zijn zwavelgroepen (het aktieve deel van glutathion) in het verteringsproces, terwijl het stabielere NAC maar 15% verliest. Dit betekent dat na vertering NAC bijna zes maal zoveel actieve zwavelgroepen heeft dan L-cysteïne.
  • Antioxidatieve werking: NAC heeft zelf een directe antioxidatieve capaciteit die te verklaren is door de aanwezigheid van de sulfhydrylgroepen (SH-groepen) op het molecule en de promotie van de vorming van glutathion.
  • Detoxificatie: hoge doseringen NAC worden in ziekenhuizen toegepast als tegengif om leverbeschadiging te voorkomen bij een overdosis paracetamol. Paracetamol verlaagt drastisch de hoeveelheid glutathion in de lever. Ook veel andere medicijnen (o.a. protease-remmers bij AIDS) verlagen de hoeveelheden glutathion in het lichaam. NAC levert de cysteïne die nodig is voor het herstellen van de normale concentraties glutahion. De sulfhydrylgroepen op NAC, cysteïne en glutathion zijn met name interessant omdat ze direct met vele toxinen kunnen reageren. Maar detoxificatie door NAC verloopt langs nog minimaal 10 andere wegen en nog tientallen andere soorten vergiftigingen geeft behandeling met NAC bemoedigende resultaten.
  • Hart- en vaatziekten: NAC remt de oxidatie van LDL en heeft een verhogend effect op HDL-cholesterol. Ook homocysteïneconcentraties gaan omlaag. Lp(a)-concentraties werden echter niet beïnvloed. Glutathion-inductie door NAC is ook zeer belangrijk bij de bescherming van de lichaamsweefsels tegen reperfusie-schade na een hartinfarct of transplantatie.
  • Immuunversterking: NAC is al jaren een zeer populaire alternatieve behandelmethode bij HIV-infectie. Dit is gebaseerd op de constatering dat de glutathionstatus een belangrijke determinant is voor overleving van HIV-geïnfecteerden en dat suppletie met NAC de glutathionniveaus bij deze patiënten weer kan herstellen. Of NAC daadwerkelijk ook de overleving van HIV geïnfecteerden verbetert, moet nog in goed opgezet klinisch onderzoek worden onderzocht.
  • Slijmoplossend: NAC wordt in ziekenhuizen gegeven bij bronchitis, cystische fibrose, astma, sinusitis en pneumonie. Het helpt om het slijm af te breken, waardoor het gemakkelijker kan worden opgehoest. NAC splitst de zwavelbruggen van in het slijm in aparte sulfhydrylgroepen, waardoor kleinere moleculen ontstaan. Bij dergelijke toepassingen wordt NAC soms als spray toegepast.
  • NAC kan daarnaast nog overal worden ingezet waar een sterke antioxidatieve bescherming belangrijk is. Te denken valt onder andere aan life-extension en sportbeoefening.