Doorgaan naar hoofdcontent

Curcuma (geelwortel)

De gedroogde wortelstokken van curcuma longa bevatten curcuminoïden (vetoplosbare polyfenolen) en curcumine waarvan de biologische beschikbaarheid gering is (wordt slecht opgenomen door ons lichaam). Door gebruik te maken van een hydrofiele drager, zijn er specifieke curcuminecomposities ontwikkeld, zoals BCM-95 en CurcuWin. CurcuWin (curcuma) laat ten opzichte van standaard curcumine tot 46 x grotere opneembaarheid zien. Het werkingsmechanismen van de curcuminoïden is zeer breed. Speelt vermoedelijk een centrale rol in het ziekteproces van reumatoïde artritis, pijn, verbeteren van het immuunsysteem en normaliseren van de dopamine- en serotonine spiegel. De gele kleurstof uit curcumine is een krachtige antioxidant met geneeskrachtige werking (vermoedelijk vertraagt het de activering van dendrietcellen door beïnvloeding van de JAK/STAT/SOCS pathway). Hierdoor kan de balans van het immuunsysteem zich herstellen. Curcuma xanthorrhiza is een gecultiveerde Indonesische soort en is nauw verwant met de meer culinair gebruikte curcuma longa.
Latijnse naam: Curcuma longa
Andere namen: Javaanse curcuma, bittere curcuma, temoe lawak, koenjit, Javan turmeric.

Mogelijk helpt curcuma bij:
  • Artritis: curcuma bevat ontstekingsremmende inhoudsstoffen, dat zwellingen en pijn door reumatische aandoeningen kan verminderen. Het gebruik van 1000 mg curcumine/dag ter verlichting bij klachten van artritis is wetenschappelijk onderbouwd. Het effect van curcuma suppletie is vergelijkbaar met dat van pijnstillers.
  • Artrose: curcuma vermindert de pijn en verbetert de gewrichtsfunctie van personen met artrose. Al eerder werd de werkzaamheid ervan aangetoond. Er werden minder ontstekingsstoffen in het bloed aangetroffen.
  • Borstklierontsteking: curcuma remt de groei van staphylococcus aureus.
  • Candida-infectie: curcuma bevat de gele kleurstof curcumine dat een schimmelwerende werking heeft en kan ondersteunend werken bij een candida-infectie.
  • Colitis ulcerosa: curcumine de kleurstof uit curcuma kan mogelijk het verergeren van  colitis ulcerosa vertragen. Het effect van curcumine berust vermoedelijk op het feit dat de gele kleurstof de activering van dendrietcellen tegengaat door beïnvloeding van de JAK/STAT/SOCS pathway. Hierdoor herstelt de balans van het immuunsysteem.
  • Dopamine-spiegel (te lage): de gele kleurstof curcumine uit curcuma verhoogt de activiteit en stijging van serotonine-spiegel, noradrenaline-spiegel en dopamine-spiegel.
  • Galstenen: curcuma kan galstenen voorkomen en specifiek cholesterolgalstenen.
  • Hart- en vaatziekten: werkt cholesterol verlagend en gaat vorming van bloedstolsels tegen. Curcuma werkt ondersteunend omdat het de kans op hart- en vaataandoeningen verlaagt.
  • Helicobacter pylori: curcumine remt de groei en aanhechting van de bacterie helicobacter pylori de veroorzaker van maagzweren en beschermt het maagslijmvlies tegen ontstekingen (gastritis).
  • Immuunsysteem: de gele kleurstof uit curcumine is een krachtige antioxidant met geneeskrachtige werking (vermoedelijk vertraagt het de activering van dendrietcellen door beïnvloeding van de JAK/STAT/SOCS pathway). Hierdoor kan de balans van het immuunsysteem zich herstellen.
  • Leververvetting: curcumine heeft het vermogen om het vetgehalte van de lever te verminderen. Suppletie met een goed opneembare vorm van curcumine blijkt effectief bij NAFLD. Het heeft een gunstige invloed op de levercellen, het vetgehalte en enzymwaardes van de lever.
  • Maagdarmkrampen: curcuma ondersteunt de spijsvertering en vermindert klachten van een gestoorde spijsvertering. 116 proefpersonen gebruikte 4 x 500 mg curcuma extract per dag, gedurende 7 dagen. Dit leidde tot vermindering van klachten zoals buikpijn, winderigheid, misselijkheid, vol gevoel en zuurbranden.
  • Maagzweer: curcuma vermindert pijn en versnelt het herstelproces van maagzweren, beschermt de slijmlaag van de maag en is een natuurlijke maagzuurremmer. Geelwortel remt ook de groei en aanhechting van de bacterie helicobacter pylori, de veroorzaker van maagzweren.
  • Metabool syndroom: Curcuma heeft gunstige effecten bij mensen met het metabool syndroom. Curcumine verhoogt de adiponectineconcentratie met gemiddeld 77% en verlaagt de leptineconcentratie met gemiddeld 26%. De beschermende werking van adiponectine is vermoedelijk te danken aan zijn gunstige effect op het vet- en glucose-metabolisme. Bovendien heeft het hormoon een antioxidatieve en ontstekingsremmende werking.
  • Ouderdomsverschijnselen vertragen: curcuma heeft een beschermende werking bij veroudering, ondersteunt een breed scala aan lichaamsfuncties, het kan worden ingezet voor het immuunsysteem, zenuwstelsel, luchtwegen, hart en bloedvaten en het cholesterolgehalte.
  • Peesontsteking (tendinitis): curcuma kan ontstekingsreacties bij tendinitis (peesontsteking) tegengaan. Ontstekingen spelen een belangrijke rol in de pathofysiologie van tendinitis en gaan gepaard met processen die in gang worden gezet door ontstekingsbevorderende cytokinen zoals interleukine-1b (IL-1b) en tumornecrosefactor-alfa (TNF-alfa).
  • Psoriasis: bij psoriasis migreren te snel delende keratinocyten in grote hoeveelheden naar de huidoppervlakte, hierbij speelt een verhoogde activiteit van het fosforylasekinase-enzym een rol. Deze reguleert de celdeling en celmigratie. Uit onderzoek is gebleken dat curcumine de stijging van fosforylasekinase-activiteit tegengaat. Voor psoriasis is een creme of tinctuur van curcuma longa (curcumine) aangewezen.
  • Slijmbeursontsteking (bursitis): curcuma remt het COX-2-enzym dat betrokken is bij ontstekingen.

Dosering:
  • Curcumine (afhankelijk van het curcuminecomposiet) tussen de 400 tot 1200 mg per dag.
Curcumine versterkt het antioxidantsysteem, bindt zware metalen, werkt ontstekingsremmend. Er is echter weinig onderzoek verricht met curcumine omdat de biologische beschikbaarheid van curcumine erg laag is. Inmiddels zijn curcuminesupplementen ontwikkeld met een sterk verbeterde absorptie en biologische beschikbaarheid, waaronder curcumine SLCP. De kans op positieve resultaten met curcuminesuppletie neemt daardoor toe.

Waarschuwingen:
  • Curcumine kan het metabolisme van medicijnen beïnvloeden; curcumine kan de werking van bloedverdunners versterken en is (in hoge doseringen) gecontraïndiceerd bij grote galstenen of afsluiting van de galwegen door galsteenblokkade, obstructieve icterus, acute galsteenkolieken en extreem toxische leveraandoeningen. Gebruik van het extract tijdens de zwangerschap en lactatieperiode wordt ontraden.
  • Te hoge doseringen kunnen aanleiding geven tot prikkeling van het maagslijmvlies en dienen vermeden te worden door patiënten met een maag- of darmzweer. Soms kan het gebruik van geelwortel extracten de frequentie van de ontlasting verhogen.
Planten, levenskracht en DNA een moderne kijk op kruidengeneeskunde, gemmotherapie en gezondheid door Nancy Popieul