DHA (omega-3 vetzuur)

De keuze van Gezondheidsweb 
 prijs/kwaliteit







Ondersteunende werking van DHA (omega-3 vetzuur) bij de volgende aandoeningen:
  • Voor een dagelijkse onderhoudsdosis kan worden uitgegaan van circa 500-1000 mg EPA+DHA per dag.
  • De optimale therapeutische dosering omega-3 vetzuren varieert per aandoening en kan oplopen tot 5 à 10 gram per dag.
  • Visolie kan desgewenst worden verwerkt in onder meer salades, yoghurt of vruchtensappen.
DHA Vitaminstore

Synergisme:
  • Om oxidatie van omega-3 vetzuren in het lichaam tegen te gaan wordt gelijktijdig gebruik van een vitamine E-supplement (complex van tocoferolen) met circa 400 IE per dag aangeraden.
  • Flavonoïden verhogen de opname van EPA en DHA.
Waarschuwing:
  • In de aangegeven dosering zijn van DHA geen contra-indicaties bekend.
  • Bij gebruik van hoge doses visolie (meer dan 5 gram EPA + DHA per dag) bestaat het risico op diarree.
  • Omdat omega-3 vetzuren de eigenschap hebben bloedklontering tegen te gaan, kunnen bij patiënten die bloedverdunners gebruiken, een tekort aan vitamine K vertonen of andere medicijnen gebruiken die de bloedstolling remmen (aspirine), interne bloedingen ontstaan bij gebruik van hoge doses omega-3 vetzuren (meer dan 5 gram EPA + DHA). In die gevallen wordt aangeraden de dosering aan te passen. Het effect op de bloedstolling door omega-3 vetzuren is na 6 weken behandeling maximaal.
  • Ook andere interacties met reguliere of natuurgeneesmiddelen zijn mogelijk. Raadpleeg hiervoor een deskundige.
Indicaties:
  • Ondersteunt de prikkeloverdracht tussen cellen, ondersteunt de opbouw van het zenuwstelsel: schizofrenie, depressie.
  • Bevordert een gezonde lichamelijke en geestelijke ontwikkeling.
    Ondersteunt de algehele stofwisseling.
  • Is een belangrijke bouwsteen voor de hersenen: goed voor een heldere geest, ondersteunt de concentratie (concentratiestoornissen), het geheugen en de leerprestatie, ADD/ADHD, autisme, dyslexie, dyspraxie (motorische stoornis).
  • Slaapproblemen bij kinderen.
  • Versterkt het immuunsysteem.
  • Bevordert een gezonde flora in de mond.
  • Zwangerschap en borstvoeding, baby en peutertijd.
  • Zwangerschapsdiabetes.
  • Aandoening van het zenuwweefsel: beroerte, multiple sclerose, ziekte van Parkinson, ziekte van Alzheimer.
  • Voorkomen en behandeling van leeftijdsgebonden geestelijke en intellectuele (verstandelijke) achteruitgang.
  • Voorkomen van maculadegeneratie (oogaandoening waarbij gezichtsscherpte afneemt). DHA is goed voor het gezichtsvermogen en draagt bij aan het behoud van scherp zicht.
  • Aandoeningen door chronische ontstekingen: hart- en vaatziekten, artritis, ALS (amyotrofische laterale sclerose is een spierziekte).
Meer info:
  • Het lange keten omega-3 vetzuur DHA (docosahexaeenzuur) wordt net als EPA beschouwd als een essentiële voedingsstof, aangezien de synthese uit de precursor alfalinoleenzuur vrijwel nihil is (zie brochure ‘omega-3 vetzuren algemeen’) en de omzetting van EPA in DHA uitermate traag verloopt. De grootste concentratie DHA in het lichaam bevindt zich in hersenen, zenuwstelsel en retina, waar het is ingebouwd in cellulaire en intracellulaire membranen (fosfolipiden), synapsen, fotoreceptoren en de myelineschede rondom zenuwen. DHA heeft een gunstige invloed op de structuur en functie van membranen en is precursor van ontstekingsremmende en neuroprotectieve metabolieten. Voldoende inname van DHA (uit zeevoedsel, algen) is cruciaal voor een goede opbouw en werking van het (centrale) zenuwstelsel. Een langdurig suboptimale inname van DHA (en EPA) verhoogt de kans op stoornissen op het gebied van denken, gedrag, stemming en/of zien, variërend van ontwikkelingsstoornissen op kinderleeftijd, depressie, bipolaire stoornis, schizofrenie, borderline stoornis, stress en agressie op volwassen leeftijd tot cognitieve achteruitgang en dementie op latere leeftijd. In Nederland is de gemiddelde inname van DHA uit voeding (circa 85 mg per dag bij volwassenen) ontoereikend om in de DHA-behoefte te voorzien, vooral in situaties waarbij de DHA-behoefte verhoogd is, zoals tijdens de zwangerschap, baby- en peutertijd, bij het ouder worden en bij aandoeningen die gepaard gaan met oxidatieve stress. Aanvullende suppletie met DHA is daarom in veel gevallen aan te raden.
  • Voldoende aanvoer van DHA (en het omega-6 vetzuur arachidonzuur) is cruciaal voor de aanleg en ontwikkeling van het centrale zenuwstelsel, met name in het derde trimester van de zwangerschap en de eerste levensjaren van het kind. Studies laten zien dat DHA-suppletie tijdens zwangerschap en lactatie significant positieve effecten heeft op de visuele, cognitieve en motorische ontwikkeling van het kind en onder meer is geassocieerd met een hoger IQ op 4-jarige leeftijd en een betere neurologische ontwikkeling op 5,5-jarige leeftijd. Daarbij is DHA (en EPA) essentieel voor de (evenwichtige) ontwikkeling van het immuunsysteem van het kind. Voor een optimale DHA-status, waarbij de eigen DHA-voorraad niet steeds verder inkrimpt ten behoeve van de baby, hebben vrouwen die zwanger zijn of borstvoeding geven meer DHA nodig dan de huidige aanbeveling van 200 tot 300 mg per dag, vermoedelijk 800-1000 mg per dag of meer. Als een baby flesvoeding krijgt is het belangrijk na te gaan of deze voldoende DHA bevat; DHA-suppletie bij baby’s tot 6 maanden is zeker veilig in hoeveelheden tot 315 mg/dag.Voldoende aanvoer van DHA (en het omega-6 vetzuur arachidonzuur) is cruciaal voor de aanleg en ontwikkeling van het centrale zenuwstelsel, met name in het derde trimester van de zwangerschap en de eerste levensjaren van het kind. Studies laten zien dat DHA-suppletie tijdens zwangerschap en lactatie significant positieve effecten heeft op de visuele, cognitieve en motorische ontwikkeling van het kind en onder meer is geassocieerd met een hoger IQ op 4-jarige leeftijd en een betere neurologische ontwikkeling op 5,5-jarige leeftijd. Daarbij is DHA (en EPA) essentieel voor de (evenwichtige) ontwikkeling van het immuunsysteem van het kind. Voor een optimale DHA-status, waarbij de eigen DHA-voorraad niet steeds verder inkrimpt ten behoeve van de baby, hebben vrouwen die zwanger zijn of borstvoeding geven meer DHA nodig dan de huidige aanbeveling van 200 tot 300 mg per dag, vermoedelijk 800-1000 mg per dag of meer. Als een baby flesvoeding krijgt is het belangrijk na te gaan of deze voldoende DHA bevat; DHA-suppletie bij baby’s tot 6 maanden is zeker veilig in hoeveelheden tot 315 mg/dag.
  • Vergeleken met kinderen met een hoge DHA-spiegel, hebben gezonde schoolkinderen (7-9 jaar) met een lage DHA-bloedspiegel meer moeite met lezen en een minder goed werkgeheugen; bovendien zijn ze emotioneel labieler en vertonen ze meer probleemgedrag. De Britse studie waarin dit is aangetoond, illustreert dat een verlaagde DHA-status ook significante effecten heeft op denken en gedrag van gezonde schoolkinderen zonder uitgesproken leer- en gedragsproblematiek zoals ADHD en dyslexie. 
  • Een goede DHA-status is op alle leeftijden belangrijk voor de hersenfunctie. In een placebogecontroleerde studie leidde DHA-suppletie (1160 mg/dag gedurende 6 maanden) tot significante verbeteringen van geheugen en reactietijd bij gezonde jongvolwassenen met een lage DHA-inname uit voeding. 
  • Met het ouder worden daalt het DHA-gehalte in hersenweefsel, onder meer in hersenschors, striatum, hypothalamus en hippocampus. Dieronderzoek laat zien dat dit gepaard gaat met toename van oxidatie van membraanlipiden, ischemische schade, verlies van synapsen en toename van bèta-amyloïd (Aβ) oligomeren. Daling van het DHA-gehalte in de hersenen is in verband gebracht met leeftijdsgerelateerde cognitieve achteruitgang en de ziekte van Alzheimer. Er is toenemend wetenschappelijk bewijs dat verhoging van de inname van omega-3 vetzuren (met name DHA) de kans op leeftijdsgerelateerde cognitieve achteruitgang verkleint en (vroege) ziekteprocessen vertraagt die uitmonden in vasculaire dementie of de ziekte van Alzheimer. Of DHA-suppletie helpt om het ziekteproces af te remmen bij mensen die al dement zijn, is minder duidelijk. Klinische studies met DHA + EPA laten vooral positieve effecten zien bij mensen met milde cognitieve achteruitgang. Bij ouderen met depressie en milde cognitieve achteruitgang namen depressieve symptomen af door verhoging van de DHA- of EPA-inname, terwijl verbeteringen in denken en perceptie van lichamelijk welzijn waren geassocieerd met een hogere DHA-inname.
  • Veel studies bevestigen de significante rol die omega-3 vetzuren (kunnen) spelen in de primaire en secundaire preventie van cardiovasculaire aandoeningen, voornamelijk door het risico op coronaire hartaandoeningen te verminderen. De positieve effecten van DHA (en EPA) zijn vooral te vinden in verlaging van de triglyceridenspiegel, bloeddrukverlaging (zowel diastolisch als systolisch) en het verbeteren van de vasculaire functie. Tevens laten sommige onderzoeksresultaten een verhoging van het HDL-cholesterol zien met een verwaarloosbaar effect op het LDL-cholesterol.
  • Bij suppletie met DHA (en EPA) is de opname van DHA beter als het in de vorm van triglyceriden wordt aangeboden en de olie bovendien is geëmulgeerd. Lees hierover meer in de brochure ‘omega-3 vetzuren algemeen’. In een bijzondere vorm van DHA die is ontwikkeld, is DHA gekoppeld aan choline, een andere essentiële voedingsstof voor de hersenen. Tijdens de snelle groei en ontwikkeling van het (centrale) zenuwstelsel in het derde trimester van de zwangerschap en de eerste levensjaren van een kind is de behoefte aan zowel DHA als choline toegenomen; DHA-choline conjugaten voorzien in beide. Deze DHA-choline conjugaten hebben bovendien een sterke neuroprotectieve werking, onder meer bij cerebrale ischemie door herseninfarct of hersenbloeding (dieronderzoek). De koppeling van choline aan DHA vergemakkelijkt de passage van choline langs de bloedhersenbarrière en zorgt ervoor dat een groter deel van de ingenomen choline de hersenen bereikt (en niet door de lever wordt afgebroken). In de hersenen wordt choline gebruikt voor de synthese van fosfatidylcholine, sfingomyeline en choline plasmalogenen (bestanddelen van fosfolipiden in membranen) en de neurotransmitter acetylcholine. Suppletie met DHA versnelt de synthese van fosfatidylcholine en andere fosfatides in de hersenen en bevordert de vorming van neuronale membranen (synergie).
  • Algen zijn de basis van de mariene voedselketen en kunnen als een zeer zuivere plantaardige bron van EPA en DHA beschouwd worden. Algen bevatten relatief veel DHA en als primaire omega-3-bron heeft het als groot voordeel niet of nauwelijks verontreinigd te zijn met toxische stoffen. Onderzoeken bevestigen dat de gunstige werking van de omega-3 vetzuren uit algenolie gelijk is aan die uit visolie. 
  • Bovenal is het zeer geschikt voor vegetariërs en veganisten, een nog altijd groeiende groep in de bevolking. ALA-rijke plantaardige bronnen, onderdeel van het vegetarische c.q. veganistisch menu, zijn ontoereikend om in de omega-3-behoefte te voorzien, toe te schrijven aan de inefficiënte lichaamseigen conversie van ALA naar EPA en DHA. Uit studies is gebleken dat het merendeel van de mensen met deze voedingsstijl een significant lagere omega-3-spiegel heeft ten opzichte van viseters. Van DHA kan gezegd worden dat dit het meest complexe vetzuur is van alle omega-3-vetzuren. Niet alleen de eerdergenoemde conversie van ALA naar EPA en DHA is zeer inefficiënt, ook de route van EPA naar DHA verloopt erg moeizaam. Echter de conversie van DHA naar EPA verloopt heel gemakkelijk en vindt plaats op basis van lichaamsbehoefte. Rechtstreekse suppletie met DHA heeft dan ook de absolute voorkeur en is effectiever dan EPA-suppletie. 
  • Er zijn duidelijke epidemiologische aanwijzingen dat een chronische DHA-deficiëntie kan leiden tot depressie en cognitieve achteruitgang. Inname van DHA uit algenolie verhoogt al in relatief lage dosering de DHA- en omega-3-index, waardoor het risico op deze nadelige deficiëntie-effecten kan worden verminderd. In hoeverre DHA-suppletie dezelfde gunstige cardiovasculaire gezondheidseffecten laat zien als bij vleeseters is nog onduidelijk.
  • Een ander (ethisch) en niet onbelangrijk voordeel van het gebruik van algen als DHA-bron is dat overbevissing en achteruitgang van de visstand worden afgeremd. In extenso maakt het dat algenoliën een zeer goed alternatief zijn voor vis en visolie. Door middel van aanvullende suppletie kan adequaat in de omega-3-behoefte worden voorzien, wat niet alleen geldend is voor vegetariërs en veganisten, maar ook voor niet-viseters of wanneer er sprake is van een visallergie.