Gynaecomastie


Voedingssupplementen (natuurlijke aromataseremmers) die ondersteunend helpen bij gynaecomastie:
  • Beta sitosterol is een natuurlijke plantenextract dat vaak verward wordt met boldenone (anabolische steroïde) door vergelijkbare eigenschappen. Beta-sitosterol vermindert de omzetting van testosteron in dihydrotestosteron (DHT), zo kan testosteron in het lichaam vrij circuleren. Tevens heeft beta-sitosterol een anti-oestrogeen werking. Beta-sitosterol verhoogt niet alleen de testosteronspiegel maar vermindert ook de kans op hart- en vaatziekten, is gunstig voor de prostaat, ondersteunt een gezond cholesterolgehalte en in sommige gevallen kan het haaruitval voorkomen.
  • DIM (diindolylmethaan) een inhoudsstof uit bijvoorbeeld broccoli, breng de hormoonspiegels in balans, vermindert de omzetting van testosteron in oestrogeen. DIM helpt de lever om oestrogeen te verwerken en zet het oestrogeen om in een onschadelijke vorm.
  • Vitamine D3 heeft een anti-oestrogenen werking waar nodig is, de meeste mensen hebben een collectief tekort aan vitamine D in hun bloed.
  • Zink (monomethionine) is een belangrijk mineraal waar veel mensen een tekort van hebben. Zink heeft een anti-aromatase werking en kan het enzym blokkeren dat testosteron omzet naar oestrogeen. Een tekort aan zink kan de activiteit van oestrogeen verdubbelen.

Prolactine is een hormoon dat aangemaakt wordt in de voorkwab van de hypofyse, de adenohypofyse. Het heeft bij de mens vooral een stimulerende werking op het borstklierweefsel (melkproductie). Prolactine bij mannen veroorzaakt geen gynaecomastie, maar kan een daling veroorzaken van de testosteronspiegel en zo toch indirect leiden tot gynaecomastie. Dopamine remt de afgifte van prolactine, in een gezonde situatie is ’s nachts het prolactine niveau hoog en overdag dat van dopamine. Wanneer de 1 omlaag gaat, gaat de andere omhoog. Te veel en een te lange prolactine productie overdag brengt je in een autoimmuunstaat.

Gynaecomastie is borstvorming bij mannen. Er bestaat een verschil tussen mannenborsten en vrouwenborsten. Vrouwenborsten zijn groter dan mannenborsten en bovendien is het klierweefsel bij vrouwen veel meer ontwikkeld. Borsten bestaan voor een klein gedeelte uit klierweefsel en voor het grootste gedeelte uit onderhuids bindweefsel met vetweefsel. Op de top van de borst bevindt zich de tepel. Deze is omgeven door een tepelhof die vaak vele kleine bultjes bevat. Echter, in aanleg is de mannenborst gelijk aan de vrouwenborst. Wat betreft het type weefsel zijn er geen verschillen. Theoretisch kunnen mannen dus borsten krijgen die zelfs ook nog melk kunnen produceren. De verschillen in grootte en mate van borstklierweefsel worden veroorzaakt door hormonale invloeden. De vrouwelijke geslachtshormonen (de oestrogenen) zijn daarvoor verantwoordelijk. Oestrogenen stimuleren de groei van het borstklierweefsel. De androgenen (de mannelijke geslachtshormonen) remmen dat juist.
Gynaecomastie (gynecomastie of gynaecomastia) is een goedaardige groei van borstklierweefsel in mannelijke borsten. Het kan in principe op alle leeftijden voorkomen. Het is geen zeldzaam verschijnsel bij de geboorte, in de puberteit en op latere leeftijd (boven de 60 jaar). Bij de geboorte hebben nogal wat jongetjes wat borstweefsel vanwege het hoge niveau vrouwelijk geslachtshormonen vlak voor de geboorte. Meer dan de helft van de mannelijke pubers heeft tijdelijk gynaecomastie. Deze vormen zijn onschuldig en gaan meestal vanzelf weer weg. Echter, een blijvende gynaecomastie kan een teken van ziekte zijn en moet altijd nader onderzocht worden. In het merendeel van de gevallen ontstaat de borstvergroting aan beide kanten. Men noemt dit bilateraal. In een kwart van de gevallen is niet bekend waardoor gynaecomastie optreedt. In de medische literatuur worden de volgende oorzaken genoemd:  puberteit, medicijngebruik (bijvoorbeeld anabolen, pro-hormonen),  levercirrose (leververschrompeling), ondervoeding, hypogonadisme (tekort aan mannelijke geslachtshormonen), tumoren van de testikels, te snel werkende schildklier en nieraandoeningen. In al deze gevallen ontstaat er een disbalans in mannelijke en vrouwelijke geslachtshormonen, waardoor er relatief meer oestrogenen in het lichaam aanwezig zijn. Deze overmaat aan oestrogenen zorgt dus voor de ongewenste borstgroei. Andere effecten van een teveel aan oestrogenen zijn het meer vasthouden van vocht en meer vetopslag. Het gebruik van anabolen geeft een risico op het ontstaan van gynaecomastie. Het lichaam streeft steeds voortdurend naar de oorspronkelijke balans (wordt ook wel homeostase genoemd). Indien door anabolen de hoeveelheid androgenen (anabolen zijn ook androgenen) toeneemt slaat de balans door naar teveel androgenen. Het lichaam zal het relatieve tekort aan oestrogenen willen compenseren. De androgenen worden middels het enzym aromatase omgezet in oestrogenen. Dit proces heet daarom ook aromatisering. Het wordt aangenomen dat sommige androgene anabolen steroïden sneller omgezet (gearomatiseerd) worden in oestrogenen dan anderen. Dit is nooit wetenschappelijk aangetoond. Bovendien spreken de verhalen die hierover in de rondte gaan elkaar deels tegen. Ook pro-hormonen, zoals DHEA en androsteendion en allerlei varianten daarvan kunnen tot gynaecomastie leiden. Het nuttige effect van pro-hormonen is overigens nooit aangetoond. Mogelijk dat het alleen werkt bij mensen met een tekort, bijv. bij mannen op latere leeftijd. "Baat het niet dan schaadt het niet" geldt absoluut niet voor pro-hormonen. De gynaecomastie krijg je er gratis bij en kan bij sommigen wellicht de indruk wekken dat ze daardoor wél werken. Laat jezelf niet voor de gek houden. In één van de weinig wetenschappelijke onderzoeken gedaan onder een  groep Nederlandse wedstrijdbodybuilders (totaal 116 man) bleek dat ruim 20% er last van had. Van die groep was niet bekend bij hoeveel de  gynaecomastie chirurgisch weggehaald was. Het lijkt er wel op dat mannen die tijdens de puberteit al last hadden van gevoelige en harde tepels en/of borstvorming meer risico lopen op gynaecomastie. Meestal begint de borstvorming met opgezette tepels die bovendien nogal pijnlijk zijn. Vervolgens ontwikkelt zich onder de tepel een driehoekige verharding. Naarmate er meer en vaker wordt gebruikt kan het in sterkere mate voorkomen. Door chirurgen wordt soms een indeling gemaakt in verschillende stadia afhankelijk van de grootte van de verharding onder of rondom de tepel.
  • Fase 1: is de verharding minder dan 1 cm
  • Fase 2: gaat van 1-6 cm
  • Fase 3: moet de verharding meer dan 6 cm zijn.
De soort behandeling hangt mede af van het stadium waarin de gynaecomastie zich bevindt. Wanneer je er net last van begint te krijgen en je stopt meteen je kuur dan kan het vanzelf ophouden. Gebruik je al lang en zijn er al flinke schijven ontstaan, dan zit er niks anders op dan een afspraak te maken met de chirurg. In het algemeen herstelt de gynaecomastie niet spontaan en dient het overtollige borstweefsel middels een operatie weggesneden te worden. Soms is een chirurgische ingreep noodzakelijk en omdat ziektebeelden van invloed of mogelijk de oorzaak kunnen zijn van deze onnatuurlijke borstvergroting wordt altijd het weggehaalde weefsel onderzocht op mogelijk kwaadaardig  weefsel. Direct na de operatie krijgt men een drukverband op de tepels en om te zorgen dat er zich geen bloedingen voordoen en het wondvocht naar buiten gedrukt wordt. Een paar weken mogen de borstspieren geheel niet belast worden. Tegenwoordig zijn de chirurgische technieken dusdanig dat de littekens nauwelijks meer te zien zijn.

Zie ook:
Andropauze
Dopamine
Impotentie/erectiestoornissen
Testosteron (te weinig)