Vitamine K (Menaquinon-7 of MK-7)

De Westerse voeding bestaat voor 90% uit het slecht opneembare K1 en 10% uit K2 dat uitstekend wordt opgenomen. Menaquinon-7 (vitamine K2) is een krachtige, natuurlijke vorm van vitamine K2 geproduceerd door fermentatie. MK-7 is de meest effectieve vorm van vitamine K, om de vitamine K-status in het lichaam te optimaliseren. Vitamine K3 (menadion) is een synthetische vitamine K.
Ondersteunende werking van Vitamine K bij de volgende aandoeningen:
  • Aderverkalking: vitamine K2 blijkt effectief aderverkalking tegen te gaan. Inname van vitamine K2 doet de genexpressie van de matrix Gla proteïne (MGP) toenemen. Dit is een eiwit, met een sterke affiniteit voor calciumionen (gaat verkalking tegen en stimuleert de botopbouw).
  • Artrose: vitamine k werkt effectief bij artrose, vermindert de ziekteactiviteit bij personen met artrose.
  • Botbreuken (fracturen): vitamine K is belangrijk voor de activiteit van osteocalcine, een boteiwit dat een belangrijke rol speelt bij de vorming en instandhouding van gezond en goed gemineraliseerd botweefsel.
  • Botontkalking (osteoporose): vitamine K blijkt in een dosis van 600 mcg per dag effectief de botopbouw te stimuleren, door de concentratie van actief osteocalcine te verhogen. Osteocalcine is een calciumbindend eiwit in de botten. Bij gebrek aan vitamine K blijft osteocalcine inactief.
  • Etalagebenen: een hoge inname van vitamine K2 verkleint de kans op etalagebenen genoemd.
  • Grijze staar (cataract): vitamine K1 beschermt bij hoge inname tegen staar, mogelijk komt dit doordat vitamine K ontstekingsremmende en antioxidatieve eigenschappen heeft.
  • Ouderdomsverschijnselen verminderen: vitamine K2 speelt een belangrijke rol bij cognitieve processen in relatie tot veroudering. Vanwege het gunstig effect op de bloedsomloop en bothuishouding is vitamine K2 uitermate geschikt voor de ouder wordende mens. Vitamine D3 zorgt voor een betere opname van vitamine K2.
Dosering:
  • AHD voor vitamine K (K1/K2) bedraagt 75 mcg per dag (1-1,5 mcg/kg/dag) voor volwassenen, (35 mcg/dag voor kinderen en 75 mcg/dag voor adolescenten).
  • In de Verenigde Staten geldt een AI (Adequate Intake) voor volwassen mannen en vrouwen van respectievelijk 120 en 90 mcg per dag.
  • Baby’s krijgen kort na de geboorte extra vitamine K1 (1.000 mcg) toegediend en ouders wordt aangeraden om hun kind, als het borstvoeding krijgt, vanaf de eerste week tot 3 maanden dagelijks 150 mcg vitamine K1 te geven om bloedingen door vitamine K-deficiëntie te voorkomen.
  • Uitgaande van de ADH krijgen de meeste volwassenen in Nederland en België voldoende vitamine K binnen; de mediane inname is circa 100 mcg/dag, waarvan 10% vitamine K2; mensen die veel groene groenten eten kunnen 250 mcg per dag halen. Een adequate vitamine K-inname, die in maximale carboxylering van (extra-hepatische) vitamine K-afhankelijke eiwitten voorziet, bedraagt echter naar schatting 400-1000 mcg vitamine K (K1/K2) per dag voor gezonde volwassenen. Dit impliceert dat het merendeel van de volwassenen een te lage vitamine K-inname heeft.
  • De inname van vitamine K is gunstiger in landen zoals China en Japan (circa 240 mcg/dag), waar vitamine K2 (MK-7) een veel grotere bijdrage levert aan de totale vitamine K-inname. Vitamine K2 wordt, vergeleken met K1, beter opgenomen, leidt tot een hogere en stabielere vitamine K-plasmaspiegel, heeft een beduidend langere halfwaardetijd (3 dagen versus 2 uur) en wordt beter in extra-hepatische weefsels opgenomen. Met betrekking tot het verlagen van ucOC bijvoorbeeld komt een dosis van 45 mcg MK-7 overeen met circa 120 mcg vitamine K1.
  • Bij vitamine K-suppletie worden doseringen gebruikt die variëren van 45 mcg (vitamine K2) tot 10.000 mcg (vitamine K1) per dag. De Britse Expert Group on Vitamins and Minerals (EVM) stelt een algemene therapeutische dosis voor van 1.000 mcg vitamine K1 per dag (of 20 mcg/kg/dag).
Synergisme (versterkt de werking van Vitamine K):
  • Vitamine D versterkt de effecten van vitamine K tegen onder meer osteoporose en arteriosclerose.
Waarschuwing:
  • Een supplement dat voorziet in een dosis van meer dan 100 mcg vitamine K per dag mag door mensen die bloedverdunners (vitamine K-antagonisten) gebruiken uitsluitend onder medische supervisie worden gebruikt. Vitamine K is gecontraïndiceerd bij een overgevoeligheid of allergie voor deze vitamine (zeldzaam).
  • Vitamine K1 en vitamine K2 hebben geen toxische effecten. Een bovengrens van inname kon niet worden vastgesteld op basis van toxicologisch onderzoek. Bij proefdieren was een eenmalige orale dosis van 25.000 mg/kg (25.000.000 mcg/kg) niet dodelijk; ook zijn geen schadelijke effecten waargenomen na dagelijkse toediening van 2.000 mg (2.000.000 microgram) vitamine K per kilogram lichaamsgewicht gedurende 30 dagen. Een te hoge inname van vitamine K tijdens de zwangerschap (met name het synthetische K3) vergroot de kans op geelzucht bij de pasgeborene en dient vermeden te worden. Inname van vitamine K tijdens het geven van borstvoeding is veilig.
  • Verschillende medicijnen verlagen de vitamine K-status: antibiotica verlagen de endogene vitamine K2-synthese door hun negatieve invloed op de intestinale flora; galzuurbinders (cholestyramine, cholestipol) remmen de opname van vetoplosbare nutriënten waaronder vitamine K; corticosteroïden verhogen de uitscheiding van vitamine K met de urine; anticonvulsiva (waaronder fenytoïne, fenobarbital) verhogen de afbraak van vitamine K in de lever; salicylaten (aspirine) verlagen de vitamine K-status.
  • Suppletie met vitamine K vermindert de werkzaamheid van vitamine K-antagonisten. Bij gebruik van deze medicatie is medische supervisie nodig bij doseringen van vitamine K boven 100 mcg per dag.
  • Vitamine A en vitamine E (met name in hoge doseringen) kunnen de vitamine K-status verlagen.