Melatonine

Melatonine is een hormoon dat van nature in het lichaam wordt aangetroffen en de dag en nacht cyclus reguleert. Duisternis zorgt ervoor dat het lichaam meer melatonine produceert, wat het lichaam aangeeft om zich voor te bereiden op de slaap. Licht vermindert de melatonineproductie en signaleert het lichaam om zich voor te bereiden op het wakker worden. Blauw licht vermindert sterk de afscheiding van melatonine. Overdag geeft de zon blauw licht af, dat is geen probleem, maar ook 's avonds worden we overstelpt met blauw licht. Laptops, tv's, smartphones en ook led-verlichting bijvoorbeeld geven allen blauw licht. Melatonine-supplementen zijn effectiever en veel veiliger dan slaappillen voor mensen die moeilijk kunnen inslapen. Mensen die gemakkelijk inslaap vallen, maar tijdens de slaap regelmatig wakker worden en onrustig slapen zijn gebaat met een time release melatonine-supplement (melatonine met vertraagde afgifte).

Melatonine is effectief bij:
  • Slaapproblemen: de natuurlijke productie van melatonine geproduceerd door de pijnappelklier, wordt direct gekoppeld aan de blootstelling van licht van bepaalde receptoren in het netvlies van de ogen. Door de aanwezigheid van blauwlicht (zoals zonlicht, kunstlicht, televisie, laptops, tablets, smartphones,...) wordt de productie van melatonine geremd. Slaapstoornissen zijn direct gekoppeld aan onze leefwijze, waar blauw licht overvloedig aanwezig is en waardoor de melatonine productie veel te laag is. Slaap is belangrijk om geestelijk zowel lichamelijk te recupereren. Melatonine supplementen hebben hierbij hun nut bewezen.
Mogelijk helpt melatonine bij:
  • Autisme: bij sommige mensen met ASS zijn afwijkingen in de fysiologie van melatonine ontdekt. Dit werd in verband gebracht met stoornissen in verbale communicatie en speelvaardigheden. Er wordt zelfs gedacht dat een laag melatonineniveau een risicofactor is voor de ontwikkeling van ASS. ASS blijkt samen te gaan met oxidatieve stress, ontstekingen in de hersenen, verstoorde darmflora en maag- en darmontstekingen. Melatonine heeft een positieve invloed op ontsteking en oxidatieve stress. Bovendien verbetert melatonine de slaap bij kinderen met ASS, door verkorte inslaaptijden, verlengde slaapduur en een verbeterd slaappatroon.
  • Hepatitis (leverontsteking): melatonine verlaagt de concentratie van ontstekingsbevorderende cytokinen en kan zinvol zijn in de behandeling bij niet-alcoholische leverontsteking. Leverontsteking gaat gepaard met een toename van oxidatieve stress en apoptose (Een natuurlijk proces van afsterven van cellen) van levercellen wat uiteindelijk kan leiden tot levercirrose en leverfibrose.
  • Hoge bloeddruk: time release melatonine voor het slapengaan ingenomen, lijkt de bloeddruk te verlagen bij mensen met hoge bloeddruk.
  • Menstruatiepijn: heeft effect op prostaglandinen, die de lichaamsfunctie normaliseert bij stresssituaties. Onderzoeken wijzen uit dat het dagelijks innemen van melatonine, de pijn van endometriose, pijn tijdens de menstruatie, pijn tijdens de geslachtsgemeenschap en pijn tijdens het urineren vermindert.

Dosering:
  • De dosis erg afhankelijk van persoon tot persoon. Er zijn mensen die perfect slapen met 0,1 mg (100 mcg) melatonine en er zijn mensen die 10 mg nodig hebben om goed te kunnen slapen of om in slaap te vallen.
  • De beste manier als je begint met melatonine is met een lage dosis (0,1 mg) te beginnen. Elke avond neem je een half uur tot 1 uur voor het slapen gaan een melatonine pilletje (ze zijn erg klein) en verhoogt ze elke avond tot dat je de ideale dosis voor jezelf hebt gevonden.
Synergisme (versterkt de werking van melatonine):
  • Kalmerende, bloedglucoseverlagende en bloedverdunnende fytotherapeutica kunnen de werking van melatonine versterken.
  • De endogene secretie van melatonine wordt verhoogd door monnikspeper (Vitex agnus castus) en kan het effect van suppletie versterken.
  • Zink speelt een belangrijke rol in het melatoninemetabolisme.
Waarschuwingen:
  • Van deze stof zijn geen contra-indicaties bekend.
  • Melatonine wordt algemeen beschouwd als veilig in de vermelde doseringen. Er zijn geen belangrijke bijwerkingen op de korte en lange termijn. Zelden treden milde bijwerkingen op zoals vermoeidheid in de ochtend en opwinding voor het slapengaan.
  • Fluvoxamine, cimetidine, ciprofloxacine, erythromycine, en tricyclische antidepressiva zijn geneesmiddelen die CYP1A2 (een belangrijke katalysator van het melatoninemetabolisme) remmen en daarmee het serum melatonine verhogen.
  • NSAID’s, bètablokkers, tabak-, en alcoholconsumptie onderdrukken juist de endogene melatonineproductie. Voor cafeïne lijkt dit ook het geval, maar onderzoeksresultaten zijn hierin tegenstrijdig.
  • Melatonine versterkt de werking van bètablokkers, andere bloeddrukverlagers, kalmerende middelen, benzodiazepines (bij slapeloosheid), interleukin-2 en tamoxifen. Tevens kan melatonine het effect van antistollingsmiddelen (bloedverdunners) versterken, waardoor het bloedbeeld gecontroleerd moet worden.
  • De werking van antidepressiva, steroïden, immunosuppressiva en glucoseverlagende medicijnen kan verminderd worden door melatonine. Daarom dient suppletie te geschieden onder toezicht van een arts, de dosering van de medicatie kan dan eventueel worden aangepast.