Melatonine

Melatonine draagt bij aan de opwekking van slaap, alsmede de vermindering van de tijd die nodig is om in slaap te vallen. Ook bij een onregelmatig leven en op reis kan melatonine uitkomst bieden, bijvoorbeeld ter verlichting van de ervaring van jetlag. De synthese van melatonine wordt geremd door licht op het netvlies en gestimuleerd door duisternis. Het melatonine niveau is dan ook het hoogst vóór het slapengaan. Hoeveel endogeen melatonine wordt afgescheiden varieert per persoon. Blauw licht vermindert sterk de afscheiding van melatonine. Overdag geeft de zon blauw licht af, dat is geen probleem, maar ook 's avonds worden we overstelpt met blauw licht. Laptops, tv's, smartphones en ook led-verlichting bijvoorbeeld geven allen blauw licht.

Ondersteunende werking van melatonine bij de volgende aandoeningen:
  • Autisme: bij sommige mensen met ASS zijn afwijkingen in de fysiologie van melatonine ontdekt. Dit werd in verband gebracht met stoornissen in verbale communicatie en speelvaardigheden. Er wordt zelfs gedacht dat een laag melatonineniveau een risicofactor is voor de ontwikkeling van ASS. ASS blijkt samen te gaan met oxidatieve stress, ontstekingen in de hersenen, verstoorde darmflora en maag- en darmontstekingen. Melatonine heeft een positieve invloed op ontsteking en oxidatieve stress. Bovendien verbetert melatonine de slaap bij kinderen met ASS, door verkorte inslaaptijden, verlengde slaapduur en een verbeterd slaappatroon.
  • Menstruatiepijn:
  • Slaapproblemen: de natuurlijke productie van melatonine geproduceerd door de pijnappelklier, wordt direct gekoppeld aan de blootstelling van licht van bepaalde receptoren in het netvlies van de ogen. Door de aanwezigheid van blauwlicht (zoals zonlicht, kunstlicht, televisie, laptops, tablets, smartphones,...) wordt de productie van melatonine geremd. Slaapstoornissen zijn direct gekoppeld aan onze leefwijze, waar blauw licht overvloedig aanwezig is en waardoor de melatonine productie veel te laag is. Slaap is belangrijk om geestelijk zowel lichamelijk te recupereren. Melatonine supplementen hebben hierbij hun nut bewezen.
Dosering:
  • Bij behandeling van slaapproblemen blijkt 0.1 tot 2.0 mg ’s avonds over het algemeen te volstaan, veilig te verhogen tot 5-10 mg indien het gewenste resultaat uitblijft.
  • Jetlag: 0,5 tot 8 mg dagelijks.
  • Ziekte van Alzheimer, autisme spectrum stoornissen depressieve stoornissen en reproductie: 2 tot 6 mg dagelijks.
  • Hoofdpijn: 5 tot 9 mg dagelijks.
  • Hart- en vaatziekten: 1 tot 5 mg dagelijks.

Synergisme (versterkt de werking van melatonine):
  • Kalmerende, bloedglucoseverlagende en bloedverdunnende fytotherapeutica kunnen de werking van melatonine versterken.
  • De endogene secretie van melatonine wordt verhoogd door monnikspeper (Vitex agnus castus) en kan het effect van suppletie versterken.
  • Zink speelt een belangrijke rol in het melatoninemetabolisme.
Waarschuwing:
  • Van deze stof zijn geen contra-indicaties bekend.
  • Melatonine wordt algemeen beschouwd als veilig in de vermelde doseringen. Er zijn geen belangrijke bijwerkingen op de korte en lange termijn. Zelden treden milde bijwerkingen op zoals vermoeidheid in de ochtend en opwinding voor het slapengaan.
  • Fluvoxamine, cimetidine, ciprofloxacine, erythromycine, en tricyclische antidepressiva zijn geneesmiddelen die CYP1A2 (een belangrijke katalysator van het melatoninemetabolisme) remmen en daarmee het serum melatonine verhogen.
  • NSAID’s, bètablokkers, tabak-, en alcoholconsumptie onderdrukken juist de endogene melatonineproductie. Voor cafeïne lijkt dit ook het geval, maar onderzoeksresultaten zijn hierin tegenstrijdig.
  • Melatonine versterkt de werking van bètablokkers, andere bloeddrukverlagers, kalmerende middelen, benzodiazepines (bij slapeloosheid), interleukin-2 en tamoxifen. Tevens kan melatonine het effect van antistollingsmiddelen (bloedverdunners) versterken, waardoor het bloedbeeld gecontroleerd moet worden.
  • De werking van antidepressiva, steroïden, immunosuppressiva en glucoseverlagende medicijnen kan verminderd worden door melatonine. Daarom dient suppletie te geschieden onder toezicht van een arts, de dosering van de medicatie kan dan eventueel worden aangepast.