Doorgaan naar hoofdcontent

IJzer

Werking van ijzer:

IJzer komt in de voeding voor in 2 vormen. Heemijzer dat in dierlijke producten aanwezig is, voornamelijk in vlees en vis, heemijzer wordt goed door het lichaam opgenomen. Niet-heemijzer in plantaardige producten zoals groenten, fruit, brood en graanproducten, wordt in het algemeen minder efficiënt opgenomen. Plantaardige voedingsmiddelen kunnen behalve ijzer ook oxaalzuur, fytinezuur en polyfenolen bevatten. Deze natuurlijke stoffen gaan in de darm een verbinding aan met ijzer waardoor het niet meer kan worden opgenomen en het lichaam als dusdanig weer verlaat. Dit verklaart onder andere het misverstand dat spinazie een goede ijzerbron is. Als je er een voedingsmiddelentabel op naslaat, zal je merken dat spinazie inderdaad relatief veel ijzer bevat. Vanwege het hoge gehalte aan oxaalzuur wordt er echter maar weinig effectief van opgenomen.

Een groot deel van het ijzer in ons lichaam bevindt zich in de hemoglobine, dat het bloed zijn rode kleur geeft en belangrijk is voor het transport van zuurstof en koolstofdioxide en een groot deel van het ijzer bevindt zich in de myoglobine (zuurstofbindend eiwit) dat voorkomt in de spieren. IJzer is nodig voor het transport van zuurstof en koolstofdioxide. Het vervult ook andere belangrijke rollen in het lichaam.

Organisch gebonden ijzer is een zeer goed opneembare vorm van ijzer. Deze verbinding is mild voor de maag en geeft geen aanleiding tot constipatie wat een bekend probleem is bij ijzersuppletie. Voor een optimale ijzeropname en verwerking dienen een aantal synergisten aanwezig te zijn, zoals extra mineralen, vitamine B12, vitamine C en foliumzuur.

Symptomen van ijzertekort:

  • Futloos en is sneller moe zijn na een inspanning.
  • Men ziet vaak bleek en kan last hebben van hoofdpijn en duizeligheid.
  • Broze nagels en een ontsteking van de tong.
  • Baby’s en kinderen die te weinig ijzer binnenkrijgen, groeien minder snel dan hun leeftijdsgenootjes en kunnen te kampen krijgen met aandachts-, concentratie- en geheugenstoornissen. Door hun verminderde weerstand zijn ze bovendien meer vatbaar voor infecties.
  • Een ijzertekort kan in alle leeftijdsgroepen voorkomen. Opgroeiende kinderen en zwangere vrouwen lopen echter het meeste risico. Vrouwen hebben een hogere ijzerbehoefte dan mannen omdat ze maandelijks ijzer verliezen tijdens de menstruatie. Jonge meisjes in de groeispurt die reeds menstrueren vormen een belangrijke risicogroep die de nodige aandacht vraagt.
  • Volg je een strikt vermageringsdieet of kies je voor een vegetarische of veganistische voeding, dan loop je ook meer kans op een ijzertekort.
IJzersupplementen worden toegepast bij bloedarmoede, verbeteren van sportprestaties, leerproblemen, ADHD, rusteloze benen syndroom, ziekte van Crohn, hartfalen, depressie, vermoeidheid, denkvermogen, het onvermogen om zwanger te worden. Vrouwen nemen soms ijzersupplementen om het verlies van ijzer tijdens zware menstruatieperiodes goed te maken.
  • IJzer complex
  • IJzer is goed voor de normale vorming van rode bloedcellen en hemoglobine. Vitamine B12 ondersteunt het ijzer door haar rol in het celdelingsproces en de bijdrage aan de vorming van rode bloedcellen. Daarnaast dragen vitamine B12 en ijzer bij aan extra energie bij vermoeidheid.
  • Supplement BEKIJKEN

IJzer helpt bij:

  • Anemie (bloedarmoede): voor een optimale ijzeropname en verwerking dienen een aantal synergisten aanwezig te zijn, zoals extra mineralen, vitamine B en C. Door een slechte absorptie en inname van organische ijzer ontwikkelt men ijzer tekorten. De eerste symptomen zijn zwakte, moeheid, verlies van uithoudingsvermogen, later kan anemie ontstaan.
  • Borstvoeding: ijzer ondersteunt de borstvoeding.
  • Chronisch Vermoeidheidssyndroom (CVS): de eerste symptomen bij ijzertekort zijn zwakte, moeheid en verlies van uithoudingsvermogen, op termijn kan anemie (bloedarmoede) optreden.
  • Duizeligheid: ijzer tekort kan de oorzaak zijn dat men zich regelmatig duizelig voelt.
  • Immuunsysteem: ijzer bevordert de weerstand.
  • Nagelaandoening (holle nagel): holle nagels (lepeltjesnagels, deuk in nagel) kunnen op een ijzertekort duiden (anemie), terwijl de nagels bij ademhalingsstoornissen of hartaandoeningen bol staan en de vingertoppen zich verbreden (trommelstoknagels).
  • Vermoeidheid: de eerste symptomen bij ijzertekort zijn zwakte, moeheid en verlies van uithoudingsvermogen, op termijn kan anemie (bloedarmoede) optreden.
  • Zwangerschap: ijzer vermindert de kans op bloedarmoede, vermoeidheid en laag geboortegewicht.


Hoeveel ijzer per dag:

  • Een dosering van 15 mg elementair organisch ijzer is voor de meeste toepassingen voldoende.
  • IJzer wordt het best geabsorbeerd op een lege maag (2 uur na de maaltijd) en bindt zich aan maagzuurremmers en sommige medicijnen. Organische ijzervormen (zoals ijzerfumaraat en ijzergluconaat) worden goed geabsorbeerd en veroorzaken minder of geen van de bijverschijnselen die bij anorganische ijzersupplementen (zoals ijzersulfaat) regelmatig worden waargenomen, zoals constipatie en darmstoornissen.
  • Inname van organisch ijzer moet na een doorgemaakte anemie langdurig plaatsvinden. Het kan maanden tot meer dan 1 jaar duren voor de ijzerdepots in het lichaam weer geheel gevuld zijn. Als de hemoglobinewaarde zich door ijzersuppletie heeft genormaliseerd moet de kuur nog 6 weken worden doorgezet om de ijzerdepots in het lichaam goed op te vullen.
Tekort aan ijzer komt geregeld voor, vooral bij risicogroepen zoals zwangeren, kinderen in de groei, menstruerende vrouwen, vegetariërs en sporters.

    Welke voedingsstoffen versterken de werking van ijzer:

  • IJzeropname kan enkel optimaal zijn als er een aantal synergisten aanwezig zijn die zorgen dat de opname ook daadwerkelijk kan plaatsvinden, zoals vitamine Cvitamine B1,  vitamine B2vitamine B3vitamine B5vitamine B6vitamine B12 en magnesium.
  • Vanwege het pro-oxidatieve karakter van ijzer wordt aangeraden de therapie te ondersteunen met sterke antioxidanten.
  • Een belangrijke synergist van de ijzerstofwisseling is vitamine C dat in het darmkanaal plantaardig non-haem ijzer omzet in haem-ijzer en daardoor de ijzerabsorptie verbetert. Als basissuppletie wordt vitamine C en een goede multi aangeraden.

Bijwerkingen en waarschuwingen ijzer:

  • Niet gebruiken bij ijzerstapelingsziekte (hemachromatose).
Dit boek is een overzichtelijke gids voor het gebruik van vitaminen, mineralen, aminozuren, vetten en oliën, superfoods, kruiden en specerijen, antioxidanten, paddenstoelen en andere supplementen